Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία © 2020 Όλα τα δικαιώματα διατηρούνται σύμφωνα με τον νόμο

Ποντίκι - λαϊκές δοξασίες και έθιμα

Φωτογραφία: pixabay

Γοητευτικό, έξυπνο, δημιουργικό, εξαιρετικά ενεργό και κοινωνικό... Σύμφωνα με το κινεζικό ωροσκόπιο, τα παραπάνω είναι μόνο ένα μέρος των θετικών ιδιοτήτων όσων γεννήθηκαν στο ζώδιο του αρουραίου - το πρώτο από τα δώδεκα χρόνια του κινέζικου χρονολογικού κύκλου. Ασχέτως του αν το πιστεύετε ή όχι, ακούγεται καλά η πρόβλεψη ότι το έτος του αρουραίου, το οποίο ξεκινά στις 25 Ιανουαρίου, θα φέρει νέες ευκαιρίες, επιτυχίες, αγάπη και χρήματα.

Οι πρωτοβούλγαροι χρησιμοποιούσαν τον 12ετή ετήσιο κύκλο της Ανατολικής Ασίας, στον οποίο κάθε χρόνος φέρει το όνομα ενός συγκεκριμένου ζώου. Σύμφωνα με μια έρευνα, κυρίως από τον αποκαλούμενο κατάλογο των βουλγάρων χάνων, διαπίστωσε ότι το ημερολόγιο των πρωτοβουλγαρών αντιστοιχεί πλήρως στο σημερινό κινέζικο. Τα ονόματα είναι τα ίδια - ο πρώτος χρόνος είναι ένας σαμόρ (ποντίκι), ο δεύτερος είναι ένας σεγκόρ (βόδι) και ούτω καθεξής.

Στις μυθολογικές αναπαραστάσεις των προγόνων μας, το ποντίκι αντιπροσωπεύει τις ακάθαρτες χθόνιες δυνάμεις. Υπάρχει επίσης μια παράδοση ότι τα ακάθαρτα πνεύματα και τα δαιμονικά όντα μπορούν να μεταμορφωθούν σε ποντίκια. Αυτό ισχύει τόσο για τα σπιτικά ποντίκια όσο και για τους αρουραίους και τους τυφλοπόντικες, που προκαλούν ζημιά στις καλλιέργειες, περπατούν γύρω από τους αχυρώνες και τα τους σπόρους, τρώνε τα τρόφιμα, και καταστρέφουν τα ρούχα.

"Όταν δεν κατόρθωναν να βρουν άλλα μέσα αντιμετώπισης των ποντικών, οι αγρότες κατάφευγαν στην πνευματική σφαίρα" γράφει ο εθνογράφος Ντιμίταρ Μαρίνοφ, αναφέροντας μια δοξασία θέλει το ποντίκι "ένα μικρό πνεύμα που δεν μπορεί να νικηθεί με οποιοδήποτε άλλο τρόπο εκτός της παράκληση και το καλόπιασμα. "Προς τιμήν των ποντικών, διοργάνωσαν τις γιορτές των ποντικών, οι οποίες διαρκούσαν μία, τρεις, ακόμα, αν και σπάνια, ολόκληρη εβδομάδα. Η πιο διαδεδομένη απ’ αυτές τις γιορτές γιορτάζονταν την 27η Οκτωβρίου - την ημέρα της γιορτής του Άγιου Νέστωρα. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι στις 24 Νοεμβρίου, την ημέρα της εορτής της Αγίας Αικατερίνης, η οποία σύμφωνα με την παράδοση, είναι η προστάτιδατων τρωκτικών.

Για τους εκπροσώπους της εθνοτικής ομάδας των Ρουπών, στη Στράντζα και τα βουνά της Ροδόπης, καθώς και για τους μετανάστες από την Δοβρουτσά, οι γιορτές των ποντικιών γίνονταν στο πρώτο τριήμερο του Φεβρουαρίου και σε μερικά χωριά των ίδιων περιοχών την πρώτη ημέρα της Σαρακοστής και την Κυριακή του Θωμά. Με το τελετουργικό των εορτών ήθελαν να εξουδετερώσουν και να διώξουν τα τρωκτικά. Γυναίκες, με κλειστά τα μάτια τους, πασάλειβαν με λάσπη το πάτωμα μπροστά στο τζάκι, τις ποντικότρυπες, τις γωνίες του σπιτιού, για να «λασπώσουν τα μάτια των ποντικών».

Στην ανατολική Θράκη, για να «ράψουν» το στόμα του ποντικού, ράβουν ένα κομμάτι ύφασμα και το ρίχνουν στη φωτιά. στις γιορτές, δεν αναφέρονται τα ονόματα των τρωκτικών, αλλά τα αποκαλούν "αγόρια", "πουλιά" κλπ. Επίσης δεν χρησιμοποιούν μαλλί και αιχμηρά αντικείμενα, δεν ανοίγουν κασέλες με ρούχα, σκεύη στα οποία είναι αποθηκευμένο χοιρινό λίπος ή αλεύρι.

Στις γιορτές αυτές, ή και σε άλλες μέρες του έτους, γίνονται και οι "γάμοι των ποντικιών". Δύο γυναίκες, με το ίδιο όνομα, πιάνουν ένα θηλυκό και ένα αρσενικό ποντίκι, τα ντύνουν σαν νύφη και γαμπρό, τα δένουν και τα βάζουν σε κάποιο καλάθι ή σε ένα ξύλινο κουτί. Οι κάτοικοι του χωριού ακολουθούν τους νεόνυμφους στους ήχους της γαμήλιας μουσικής. Πηγαίνουν στο δάσος, δίπλα στο ποτάμι ή σε ένα ψηλό ανάχωμα, και απελευθερώνουν τα ποντίκια, πιστεύοντας ότι θα τα ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα και θα σωθούν τα σπίτια και τα υπάρχοντά τους. Στη συνέχεια στήνουν το γιορταστικό τραπέζι και αρχίζει το γλέντι.

Σύμφωνα με την παράδοση, τα ποντίκια δεν πάνε στα σπίτια όσων γιορτάζουν στις γιορτές τους. Αν όμως κάνουν κι εκεί την εμφάνισή τους, αυτό σημαίνει ότι κάποιος από την οικογένεια κλέβει ή φεύγει κρυφά από το σπίτι, ότι η νύφη δεν υπακούει την πεθερά, οι γιοί δεν υπακούουν τους πατεράδες τους ή ότι τα παιδιά δεν συνεννοούνται μεταξύ τους.

Σύμφωνα με τον λαϊκό ονειροκρίτη, αν κάποιος ονειρευτεί ποντίκι θα έχει προβλήματα, θα τον εγκαταλείψουν οι φίλοι του και πολλά άλλα… Εάν κάποιος κυνηγά ποντίκι θα του συμβεί κάτι καλό.


Περισσότερα στην κατηγορία

Σάββατο του Λαζάρου

Στην βουλγάρικη λαογραφία το Σάββατο του Λαζάρου συνδέεται με την έξοδο των κοριτσιών που είναι έτοιμα για γάμο, ντυμένα με ειδικές φορεσιές, να περιφερθούν από σπίτι σε σπίτι για να τραγουδήσουν για υγεία, να λάβουν κεράσματα και να τις δουν..

δημοσίευση: 4/11/20 6:10 AM

Σκανδιναβικό και βουλγαρικό φολκλόρ στο πρώτο άλμπουμ της Έμμι Κουγιάνπαα

Αν είναι αλήθεια ότι «όλοι ερχόμαστε από τα παιδικά μας χρόνια», η Έμμι Κουγιάνπαα σίγουρα έχει κάτι από τη μουσική της Καρελίας – κληρονομιά από τις γονείς της μητέρας της. Όσο αφορά το ενδιαφέρον της νεαρής Φινλανδέζας για το βουλγαρικό φολκλόρ..

δημοσίευση: 3/17/20 1:40 PM

Το χωριό Μπάτσεβο γιορτάζει την Ημέρα του Αγίου Θεοδώρου με ιπποδρομίες

Σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες από την Γιορτή του Αγίου Θεοδώρου (στα βουλγαρικά: Τόντοροβντεν) η μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν και ο καιρός να καλυτερεύει. Θεωρείται ότι σε αυτή τη μέρα κάθε άνθρωπος που έχει άλογο πρέπει να συμμετέχει στις..

δημοσίευση: 3/7/20 8:20 AM